काठमाडौँ । नेपाल नागरिक उडड्यन प्राधिकरण (क्यान) ले वायुसेवा कम्पनीलाई दिने फेरी फ्लाइटको उडान कार्यविधि नै अस्पष्ट रहेको पाइएको छ ।
गत साउन ९ गते ‘सि–चेक’का लागि पोखरा उडान गरेको सौर्य एयरलाइन्सको जहाज त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा दुर्घटना भएको थियो । उक्त जहाज दुर्घटना लगतै सरकारले गठन गरेको दुर्घटना जाँचबुझ आयोगले बुझाएको प्रारम्भिक प्रतिवेदनमा उक्त ऋटि औल्याईएको हो ।
जाँच आयोगको प्रारम्भिक प्रतिवेदनमा वायुसेवा कम्पनीहरूले फेरी फ्लाइटमा गर्ने लापरबाहीतर्फ संकेत गरिएको छ । वायुसेवा कम्पनीले फ्लाइटमा लापरबाही (गम्भीर गल्ती) गर्दा समेत नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले आँखा चिम्लिरहेको संकेत गरेको हो ।
आयोगले प्राधिकरणले फेरि फ्लाइटको अनुमति दिदाँ कार्यविधि अनुसार दिनुपर्नेमा प्राधिकरणले त्यसो नगरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
प्रतिवेदनले दुर्घटनाको मुख्य कारण सौर्य एयरलाइन्सले अपरेसन र ग्राउन्ड ह्यान्डलिङ म्यानुअल अनुसार जहाजमा राख्नुपर्ने सामग्रीहरु नियम अनुसार नराखेको भन्दै गल्ती औल्याएको छ । कम्पनीले सेवा सञ्चालन पूर्व नै प्राधिकरणबाट स्वीकृत म्यानुअलको पालना नै नगरेको पाइएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
उक्त म्यानुअलमा सामान जोख्ने, त्यसलाई लोड गर्ने र जहाजभित्र कसरी सुरक्षित राख्ने भन्ने उल्लेख हुन्छ । यसको परिपालना नभएको प्रारम्भिक प्रतिवेदनले देखाएको छ ।
साथै, जहाजले कार्गोसहित लोड बोकेर उड्दा बाहिरको तापक्रम, विमानस्थलको उचाइ, लोडसहित आधारमा टेकअफका बेला लिने गतिको क्याल्कुलेसन गर्ने गरिन्छ । जसलाई ‘भी–स्पीड’ भनिन्छ । यो उडानका बेला यस्तो क्याल्कुलेसन नगरी जहाजले टेकअफ लिएको देखिएको छ । उक्त विधि उल्लेख भएको ‘क्विक रिफरेन्स ह्यान्डबुक’ पाइलटसँग हुनेगर्छ ।
पाइलटसँग भएको ह्यान्डबुक र फ्लाइट डेटा रेकर्डर (एफडिरआर)मा रेकर्ड भएको तथा उडानतालिकामा उल्लेख भएको जहाजको गतिमा एकरूपता नपाइएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
पाइलट, इन्जिनियर र कर्मचारीसहित १८ जनाको ज्यान गएको थियो भने क्याप्टेन मनीषरत्न शाक्यको जीवितै उद्धार गरिएको थियो ।
यस्ता छन् प्रतिवेदनमा उल्लेख भएका तीन मुख्य कारण :
१.सबै विमान सेवा संचालकहरुले गति तथा टेकअफ तौललाई समीक्षा गर्नुपर्छ ।
२. सबै सेवा प्रदायकहरुले कार्गो तथा लगेज बन्दोबस्तमा ध्यान दिनुपर्छ । ब्यागेज र कार्गो तौलम नियमअनुसार हुनुपर्छ ।
३. नागरिक उड्ययन प्राधिकरणले नियमति उडान बाहेकका गैर आम्दानीमुलक तथा ‘फेरि फ्लाइट’को पद्धति र आवश्यकताहरुको समिक्षा तथा अद्यावधि गर्नुपर्छ ।
