काठमाडौं । नवनियुक्त परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल अब पार्टीको विदेश विभाग प्रमुखको भूमिकाबाट देशकै अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध सम्हाल्ने जिम्मेवारीमा पुगेका छन्। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का केन्द्रीय सचिवालय सदस्यसमेत रहेका खनालले पार्टीभित्र विदेश तथा पर्यटन दुवै विभागमा नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्दै आएका थिए, जसले उनलाई कूटनीतिक जिम्मेवारीका लागि तयार बनाएको देखिन्छ।

४७ वर्षीय खनाल शैक्षिक रूपमा समेत बलिया पृष्ठभूमि भएका नेता हुन्। उनले अमेरिकाको युनिभर्सिटी अफ विस्कन्सिन–म्याडिसनबाट सार्वजनिक नीतिमा स्नातकोत्तर गरेका छन् भने वज्रपोर्ट विश्वविद्यालयबाट अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिक अर्थशास्त्रमा स्नातक गरेका छन्। अध्ययनसँगै नीति निर्माण र सार्वजनिक व्यवस्थापनमा उनको रुचि र अनुभवले उनलाई फरक पहिचान दिएको छ।

राजनीतिमा प्रवेश गर्नु अघि खनालले सामाजिक सेवा, शिक्षा र नीति निर्माण क्षेत्रमा लामो समय काम गरेका थिए। सन् २००५ देखि २०१२ सम्म श्रीलंका, नेपाल र अमेरिकामा सञ्चालन भएको सर्वोदय श्रमदान अभियानमार्फत उनले सामुदायिक विकास र स्वयंसेवी अभियानमा सक्रिय भूमिका खेले। त्यस्तै, सामुदायिक शिक्षामा उल्लेखनीय योगदान दिएको ‘टिच फर नेपाल’ का सहसंस्थापकका रूपमा उनले सन् २०१२ देखि २०१९ सम्म काम गर्दै प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको जिम्मेवारी समेत सम्हाले। शिक्षा सुधार र युवा सशक्तीकरणमा उनको योगदान उल्लेखनीय मानिन्छ।

खनालको राजनीतिक यात्रा पनि अनुभवले भरिएको छ। उनी २०७९ माघमा शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्री बनेका थिए, जहाँ उनले शिक्षा क्षेत्रमा नीतिगत सुधारका पहल गरेका थिए। साथै, २०२३ देखि २०२५ सम्म दाङको तुलसीपुर उपमहानगरपालिकामा सञ्चालन गरिएको ‘नीतिशाला’ कार्यक्रममार्फत स्थानीय तहमा नीतिगत अभ्यासलाई बलियो बनाउने काममा पनि संलग्न रहे।

हालै सम्पन्न निर्वाचनमा काठमाडौं–६ बाट दोस्रो पटक प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचित भएका खनाल अब राष्ट्रिय कूटनीतिक नेतृत्वमा प्रवेश गरेका छन्। चुनावी अभियानका क्रममा उनले सुशासन, आर्थिक विकास, पूर्वाधार निर्माण, रोजगारी सिर्जना र प्रवासी नेपालीको हितलाई मुख्य एजेन्डा बनाएका थिए। कूटनीतिलाई राजनीतिक भागबन्डाबाट मुक्त गर्दै परिणाममुखी बनाउने र विदेशस्थित नेपालीहरूको समस्या समाधानका लागि चौबीसै घण्टा सक्रिय रहने ‘सेन्ट्रल रेस्पोन्स युनिट’ स्थापना गर्ने जस्ता प्रतिबद्धताले उनको कार्यशैलीलाई संकेत गर्छ।

शान्त, अध्ययनशील र नीतिमुखी नेतृत्वका रूपमा चिनिएका खनाललाई अब नेपालको परराष्ट्र नीतिमा नयाँ दिशा दिने अवसर प्राप्त भएको छ। पार्टीको विदेश विभाग सम्हालेको अनुभव र अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययनको पृष्ठभूमिले उनलाई यो जिम्मेवारीमा प्रभावकारी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। अब उनी काठमाडौं–६ को मात्र होइन, देशकै कूटनीतिक पहिचान निर्माण गर्ने जिम्मेवारीमा छन्।