काठमाडौं । अमेरिकी विदेशी सहायता संस्थाले विश्वभरका आफ्ना कर्मचारीलाई प्रशासनिक बिदा दिइएको छ, जसले संस्था र यसको भविष्यसँग सम्बन्धित अनिश्चितता थप गरेको छ।
अमेरिकाका नयाँ राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको कार्यभार सम्हालेपछि, युएसएआइडीको भविष्यको बारेमा ठूलो मात्रामा आशंका र विवाद उत्पन्न भएको छ। युएसएआइडीको प्रमुख भूमिका र अमेरिकी विदेश सहायता प्रबंधनको सन्दर्भमा ट्रम्प प्रशासनले महत्वपूर्ण निर्णयहरू लिन थालेको छ।
युएसएआइडीले एक आधिकारिक वेबसाइट सूचना जारी गर्दै, आफ्नो कर्मचारीलाई विशेष रूपले बिदा दिएको जानकारी सार्वजनिक गरेको हो। यो वेबसाइट केही समयको लागि बन्द थियो। वेबसाइटको पुनःसञ्चालनसँगै, युएसएआइडीले आफ्नो भविष्य र कर्मचारीहरूको स्थायीत्वको बारेमा निर्णय गर्नका लागि समय लिने निर्णय गरेको छ।
संस्था प्रमुख नेतृत्वमा रहेका कर्मचारीहरूका लागि बिहीबारसम्म निर्णय गर्ने कुरा सूचनामा उल्लेख छ भने, अन्य कर्मचारीहरूको सम्झौतासँगको रद्दीकरण र बिदा दिने प्रक्रिया पनि स्पष्ट पारिएको छ। युएसएआइडीले कर्मचारीहरूलाई ३० दिनको अवधिमा अमेरिका फर्कन आदेश दिएको छ र त्यसको खर्च संस्थाले व्यहोर्ने घोषणा गरेको छ। यदि कर्मचारीहरु तत्काल फर्कन नसक्ने अवस्थामा रहेका छन् भने, युएसएआइडीले अर्को सूचना जारी गर्ने बताएको छ।
संस्थाले विश्वभरका आफ्ना कर्मचारीहरूलाई उनीहरूको कडा मेहनत र योगदानको लागि धन्यवाद दिँदै, भविष्यमा आगामी निर्णयहरूको बारेमा स्पष्टता ल्याउने वचन दिएको छ।
नेपालसँगको सम्बन्ध
नेपालसँग युएसएआइडीको सम्बन्ध निकै पुरानो र महत्वपूर्ण रहेको छ। संस्था ७० वर्षदेखि नेपालमा कार्यरत छ र नेपालका विविध विकास परियोजनाहरूमा युएसएआइडीको ठूलो योगदान रहेको छ। विशेष गरी शिक्षा, स्वास्थ्य, स्वच्छ पानी, आर्थिक विकास, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र सुशासनमा युएसएआइडीले महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाएको छ।
सन् २०२२ मा युएसएआइडीले नेपाललाई पाँच वर्षका लागि ६६ करोड अमेरिकी डलरको सहायता दिने घोषणा गरेको थियो। यसले नेपालका धेरै क्षेत्रहरूमा विकासात्मक कार्यहरूलाई सशक्त बनाएको छ र सरकार र संस्थाहरूसँग मिलेर कार्य गर्दै आएको छ।
कानुनी लडाइँको सम्भावना
अमेरिकी कांग्रेसका डेमोक्र्याटिक पार्टीका सदस्यहरूले युएसएआइडीका कर्मचारीहरूको अधिकार र अमेरिकी कानुनहरूको उल्लंघनको आरोप लगाउँदै ट्रम्प प्रशासनको निर्णयका विरुद्ध कानुनी लडाइँको तयारी गरेका छन्।
सिनेट विदेश सम्बन्ध समितिका वरिष्ठ डेमोक्र्याट सदस्यहरूले अमेरिकी विदेश मन्त्री मार्को रुबियोलाई पत्र पठाएर युएसएआइडीको भविष्यका बारेमा स्पष्टीकरण मागेका छन्। समितिका अध्यक्ष जीन शाहिनले ट्रम्प प्रशासनका निर्णयका विरुद्ध डेमोक्र्याट र रिपब्लिकन पार्टीका सदस्यहरूलाई मिलाएर काम गरिरहेको बताएकी छन्।
पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनको प्रशासनले युएसएआइडीका प्रमुखलाई राष्ट्रिय सुरक्षा परिषदमा समावेश गर्दै, यस संस्थाको भविष्यलाई स्थिरता दिने प्रयास गरेका थिए। अब ट्रम्प प्रशासनका निर्णयले युएसएआइडीका कर्मचारिका लागि अनिश्चितता र कानुनी संघर्षको सामना गर्ने संभावना देखिन्छ।
यसअघि, ट्रम्प प्रशासनले अमेरिकी विदेशी सहायता ९० दिनका लागि स्थगित गरेको थियो र युएसएआइडीलाई विदेश मन्त्रालय अन्तर्गत समाहित गर्ने र खर्च कटौती गर्ने योजना सार्वजनिक गरिएको थियो।
