काठमाडौं: नेकपा (एमाले) नजिकका ४३३ जना बौद्धिक व्यक्तिहरूको एक समूहले पूर्व राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको पार्टी सदस्यता खारेज गर्ने निर्णयमाथि गम्भीर बहस गरेको छ। हालैको एक छलफलमा सहभागीहरूले भण्डारीको सदस्यता कायम राख्नुपर्ने र पार्टीले आफ्नो निर्णय पुनर्विचार गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
'जनताको बहुदलीय जनवाद' को विरासतमाथि प्रश्न
बहसमा सहभागीहरूले दुई वर्षअघि नै नवीकरण भइसकेको सदस्यता खारेज गर्दा पार्टीलाई गम्भीर क्षति पुग्ने चेतावनी दिएका छन्। उनीहरूले मदन भण्डारीले प्रतिपादन गरेको 'जनताको बहुदलीय जनवाद' को आदर्श र योगदानलाई सम्झँदै, उहाँकै परिवारको सदस्यलाई अपमान नगर्न सुझाव दिए। अधिकांश बौद्धिक व्यक्तिहरूको तर्क थियो कि भण्डारीको राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय पहिचानलाई पार्टी र देशको हितमा सदुपयोग गरिनुपर्छ।
भविष्यका राष्ट्रपतिबारे चिन्ता
छलफलमा नेतृत्वको विषयमा प्रत्यक्ष कुरा नभए पनि, पूर्व राष्ट्रपतिजस्तो गरिमामय पदमा पुगेको व्यक्तिलाई नेतृत्वको दाबीकै कारण सदस्यता खारेज गर्नुले व्यवस्थामाथि नै प्रश्न उठ्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको थियो। उनीहरूले यस्तो कदमले भविष्यमा राजनीतिक पृष्ठभूमिका व्यक्ति राष्ट्रपति बन्ने ढोका बन्द गर्न सक्ने बताए। यसले सर्वोच्च अदालतका प्रधान न्यायाधीश, वैज्ञानिक वा खेलाडीजस्ता गैरराजनीतिक पृष्ठभूमिका व्यक्तिलाई समेत राष्ट्रपति बनाउन कठिन हुन सक्ने दाबी गरिएको छ।
गैरदलीय राष्ट्रपतिको अवधारणालाई प्रोत्साहन
बहसमा कतिपयले यो निर्णयले संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमा गैरदलीय राष्ट्रपतिको अवधारणालाई बल पुग्ने र यो २०४७ सालको संविधानको 'गैरदलीय संवैधानिक राजा' को अवधारणासँग मिल्दोजुल्दो हुने चेतावनी दिए। यद्यपि, केही सहभागीले राष्ट्रपतिले राष्ट्रको अभिभावकको भूमिका सम्मानित ढंगले निभाउन सके राम्रो हुने धारणा पनि राखेका थिए।
