काठमाडौं । अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ३० वर्षपछि अमेरिकामा परमाणु परीक्षण पुनः सुरु गर्ने घोषणा गरेसँगै रूस सतर्क बनेको छ। क्रेमलिनले चेतावनी दिंदै भनेको छ कि यदि शीतयुद्धकालीन परमाणु परीक्षण रोक्ने सम्झौता तोडियो भने, त्यसको ‘उपयुक्त रूपमा प्रतिक्रिया’ दिइनेछ।
ट्रम्पको घोषणापछि क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले पत्रकारहरूसँगको भेटमा भने, “यदि कसैले परीक्षण रोक सम्झौता त्याग्छ भने रूस पनि त्यसअनुसार प्रतिक्रिया दिनेछ।” उनले थपे, “हालसम्म कुनै पनि देशले नयाँ परमाणु परीक्षण गरेको प्रमाण छैन।”
ट्रम्पले चीनका राष्ट्रपति सी जिनपिङसँगको उच्चस्तरीय वार्ताको अघिल्लो दिन आफ्नो ट्रुथ सोसल मा लेख्दै भनेका थिए — “संयुक्त राज्यसँग विश्वकै सबैभन्दा धेरै परमाणु हतियार छन्। अन्य देशहरूको परीक्षणका कारण मैले युद्ध विभागलाई समान स्तरमा परीक्षण सुरु गर्न निर्देशन दिएको छु।”
यो घोषणा रूसले गत हप्तामात्र गरेको ‘बुरेभेस्टनिक’ लामो दूरीको क्रूज मिसाइल परीक्षण पछि आएको हो। सो मिसाइल परमाणु वा परम्परागत दुवै प्रकारका वारहेड बोक्न सक्ने र हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली छल्न सक्षम भएको दाबी गरिएको छ।
तर रूसले सन् २०२३ मा उक्त सन्धिबाट आफ्नो अनुमोदन फिर्ता लिएको थियो, अमेरिकाको ‘वैश्विक सुरक्षाप्रति नकारात्मक दृष्टिकोण’ लाई कारण बताउँदै।
यसबीच, ट्रम्प र चीनका राष्ट्रपति सी जिनपिङबीच दक्षिण कोरियामा भएको वार्तामा व्यापार, ऊर्जा र फेन्टानिल कर घटाउने विषयमा सहमति भएको छ। मस्कोले भने उक्त वार्तालाई ‘चिन्ताजनक’ भन्दै चीन–अमेरिका नजिकिँदै गएको भू–राजनीतिक संकेतका रूपमा लिएको छ।
रूस र चीनबीचको सम्बन्धमा नयाँ चुनौती आउन सक्ने विश्लेषकहरूको अनुमान छ, जबकि यूक्रेन युद्धका कारण मस्को अझै पश्चिमी देशहरूसँग तनावपूर्ण सम्बन्धमा छ।
