काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको कठोर भन्सार नीतिले विश्व बजारमा गहिरो असर पार्दै गएको छ। चीनसँगको व्यापार युद्ध चर्कँदै जाँदा एसियाली स्टक बजारहरू धराशायी भएका छन् भने लगानीकर्ताहरूले सुरक्षित सम्पत्तितर्फ ध्यान दिन थालेका छन्।
ट्रम्पले गत साता अमेरिकामा आयात हुने अधिकांश सामानमा १० प्रतिशतदेखि ४६ प्रतिशतसम्म भन्सार शुल्क घोषणा गरेका थिए। युरोपेली संघ, जापान, ताइवान, इजरायल लगायतका मित्र राष्ट्रहरूलाई समेत नयाँ शुल्क लागू गरिएको छ।
चीनले जवाफस्वरूप अप्रिल १० देखि सबै अमेरिकी वस्तुमा ३४ प्रतिशतसम्मको प्रतिशोधात्मक भन्सार शुल्क लागू गर्ने निर्णय गरेको छ। यसले दुई विशाल अर्थतन्त्रबीचको तनाव झनै बढाएको विश्लेषकहरू बताउँछन्।
एसपिआई एसेट म्यानेजमेन्टका स्टिफन इन्नेसले भने, 'यो स्पष्ट रूपमा कठोर आर्थिक युद्ध हो। विश्व बजारमा माग घट्दै गएको छ र मन्दीको जोखिम तीव्र भइरहेको छ।' सोमबार एसियाली बजारहरूमा ऐतिहासिक गिरावट देखियो। जापानको निक्केई सूचकाङ्क ६.५ प्रतिशतले घट्यो, हङकङको ह्याङसेङ १० प्रतिशतले र साङ्घाई कम्पोजिट सूचकाङ्क ४ प्रतिशतभन्दा बढीले घटे। ताइवान र सिङ्गापुरको बजारमा पनि क्रमशः १० प्रतिशत र ८.५ प्रतिशतको गिरावट देखियो।
अमेरिकी बजार पनि दबाबमा छ। वाल स्ट्रीटका प्रमुख सूचकाङ्कहरूमा सोमबार थप गिरावटको सम्भावना देखिएको छ। यस्तै, अमेरिकी तेलको मूल्य पनि २०२१ यता पहिलोपटक ६० डलरभन्दा तल झरेको छ। यसबीच विश्वका ५० भन्दा बढी देशले ट्रम्प प्रशासनसँग भन्सार शुल्कका विषयमा वार्ता गर्न पहल गरिसकेका छन्। भियतनाम, इजरायल र बेलायतले भन्सार छुटको माग गरेका छन् भने केही देशले ढिलाइको अनुरोध गरेका छन्।
ट्रम्पले भने, 'कहिलेकाहीँ केही कुरा ठिक गर्न औषधि कडो हुनुपर्छ।' उनले भन्सार शुल्कलाई अमेरिकाको ‘सौन्दर्यपूर्ण नीति’ भन्दै विश्व नेताहरू सम्झौता गर्न आतुर भएको दाबी गरेका छन्। तर, धेरैजसो अर्थशास्त्रीहरूले ट्रम्पको नीतिलाई जोखिमपूर्ण बताउँदै उपभोक्ताहरूले मूल्य वृद्धिको मार बेहोरिरहेको चेतावनी दिएका छन्।
विश्व बजारको अस्थिरता र सम्भावित मन्दीको चिन्ताबीच, व्यापार युद्ध अझ चर्कँदै गएको छ। यसले केवल अमेरिका–चीन सम्बन्धमा मात्र नभई सम्पूर्ण विश्वको आर्थिक भविष्यमा असर पार्ने निश्चित देखिन्छ।
